Gedeelde capaciteit is de standaard rekenkracht die Microsoft levert bij Power BI Pro-licenties, gedeeld met andere klanten van Microsoft wereldwijd, met beperkingen in modelgrootte en vernieuwingsfrequentie. Dedicated capaciteit (Premium Per Capacity of Fabric F-SKU's) reserveert rekenkracht exclusief voor jouw organisatie, met hogere limieten en de mogelijkheid om gebruikers zonder eigen Pro-licentie toegang te geven, tegen aanzienlijk hogere kosten.
Capaciteit als de motor achter Power BI
Elk Power BI-rapport draait op rekenkracht: geheugen en verwerkingscapaciteit die nodig zijn om data te verversen, queries uit te voeren en rapporten te renderen. Microsoft biedt die rekenkracht op twee manieren aan: gedeeld met andere klanten wereldwijd, of exclusief gereserveerd voor jouw organisatie. Dat onderscheid, gedeelde versus dedicated capaciteit, bepaalt niet alleen de prestaties van je rapporten, maar ook wie ze kan bekijken en tegen welke kosten.
Gedeelde capaciteit: de standaard bij Pro
Wanneer je met een Power BI Pro-licentie werkt, draaien je rapporten op gedeelde capaciteit. Dit is een pool van rekenkracht die Microsoft beheert en verdeelt over talloze klanten. Je merkt daar in de praktijk weinig van, maar er gelden wel vaste limieten:
- Datamodellen tot maximaal 1 GB
- Tot 8 automatische vernieuwingen per dag
- Elke gebruiker die een rapport bekijkt heeft zelf minimaal een Pro-licentie nodig
Voor de meeste kleinere en middelgrote rapportagebehoeften is dit ruim voldoende. Gedeelde capaciteit is bovendien al inbegrepen in de Pro-licentie; er zijn geen aanvullende kosten voor de rekenkracht zelf.
Dedicated capaciteit: exclusieve rekenkracht
Dedicated capaciteit, in de huidige naamgeving onderdeel van Microsoft Fabric (voorheen Power BI Premium), reserveert een vaste hoeveelheid rekenkracht exclusief voor jouw organisatie. Dat heeft twee belangrijke voordelen ten opzichte van gedeelde capaciteit:
- Hogere limieten: datamodellen tot 100 GB of meer, tot 48 vernieuwingen per dag, en toegang tot functies zoals gepagineerde rapporten en geavanceerde AI-mogelijkheden
- Licentievrije toegang voor kijkers: gebruikers binnen de capaciteit kunnen rapporten bekijken zonder zelf een Pro-licentie te hebben, ook gebruikers met een gratis Power BI-account
Deze voordelen komen tegen een prijs: de kleinste Fabric-capaciteit begint rond de €4.500 per maand, ongeacht hoeveel gebruikers je daadwerkelijk hebt. Dat maakt dedicated capaciteit vooral interessant vanaf een schaal van honderden tot duizenden gebruikers, waar de kosten per gebruiker snel dalen.
Het omslagpunt: wanneer is dedicated capaciteit de moeite waard?
De keuze tussen gedeeld en dedicated draait in de praktijk om drie factoren: datamodelgrootte, vernieuwingsfrequentie en aantal gebruikers zonder eigen licentie.
Als je datamodellen ruim onder de 1 GB blijven, acht vernieuwingen per dag voldoende zijn, en je externe gebruikers een andere manier hebt om zonder eigen licentie te kijken (bijvoorbeeld via een tussenlaag), dan levert dedicated capaciteit weinig extra op tegen een aanzienlijke meerprijs.
Pas bij structureel grote datasets, de behoefte aan bijna realtime data, of honderden externe gebruikers die je rechtstreeks via Power BI wilt bedienen, wordt de vaste maandprijs van dedicated capaciteit rendabel.
Een derde route voor kleinere aantallen externe gebruikers
Voor bureaus die rapporten delen met tientallen tot enkele honderden externe klanten, is dedicated capaciteit vaak overkill: de kosten per gebruiker liggen hoger dan wanneer je individuele Pro-licenties zou uitgeven, laat staan hoger dan een tussenlaag die geen eigen Microsoft-licentie voor kijkers vereist.
Platforms zoals Shareboard BI lossen dit anders op: jijzelf publiceert met een eigen Pro-licentie op gedeelde capaciteit, en externe gebruikers bekijken hun rapporten via een apart klantportaal zonder dat zij zelf een Power BI-licentie nodig hebben. Dat combineert de lage kosten van gedeelde capaciteit met de licentievrije toegang die je normaal alleen via dure dedicated capaciteit zou krijgen, wat voor de meeste rapportagebureaus de meest kostenefficiënte route is.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de praktische beperkingen van gedeelde capaciteit?
Bij gedeelde capaciteit (inbegrepen bij Power BI Pro) geldt een maximale datamodelgrootte van 1 GB, tot 8 automatische vernieuwingen per dag, en elke gebruiker die het rapport bekijkt heeft zelf een Pro-licentie nodig. Voor kleinere rapportages en teams is dit ruim voldoende; bij grotere datasets of veel externe kijkers loop je tegen de grenzen aan.
Wanneer heb ik dedicated capaciteit nodig?
Dedicated capaciteit wordt relevant zodra je datamodellen groter zijn dan 1 GB, je vaker dan acht keer per dag wilt vernieuwen, of je rapporten wilt delen met veel gebruikers zonder dat elke gebruiker een eigen Pro-licentie nodig heeft. Voor kleinere rapportagebureaus is dedicated capaciteit vaak nog niet rendabel gezien de instapkosten.
Wat kost dedicated capaciteit?
De kleinste Fabric-capaciteit (voorheen Premium P1) begint rond de €4.500 per maand, ongeacht het aantal gebruikers. Dat maakt dedicated capaciteit vooral rendabel bij honderden tot duizenden gebruikers; bij kleinere aantallen is de kostprijs per gebruiker vaak hoger dan bij individuele Pro-licenties of een tussenlaag zoals een klantportaal.
Is dedicated capaciteit nodig om rapporten te delen met externen zonder licentie?
Het is één manier om dat te bereiken: met dedicated capaciteit kunnen gebruikers zonder eigen Pro-licentie rapporten bekijken binnen die capaciteit. Een goedkoper alternatief voor kleinere aantallen externe gebruikers is een platform als Shareboard BI, waarbij jijzelf een Pro-licentie hebt om te publiceren, maar externe kijkers geen enkele Microsoft-licentie nodig hebben.